Chiều 27, giữa những nhộn nhịp, nhà nhà tất bật lo sắm tết, người ta dần cảm cái tư vị gia đình đoàn tụ, mà có người nọ lại cứ vẩn vẩn vơ vơ nghĩ chuyện buồn. Ông quên mất rằng mình đang lái xe và đang ở ngoài đường, ngã rồi, lại cứ như tỉnh như mê, chỉ biết khi nhận thức được đã đang ở viện, ngã rách tay trái, hơi men vẫn còn và nói nhiều lắm. Phải đâu những chuyện trên trời dưới bể, chẳng phải về tương lai mà lại là về quá khứ đầy đau thương của mình. Trên giường bệnh, nằm truyền nước và chờ tới lúc được khâu tay, ông cứ thao thao bất tuyệt mãi, xung quanh là con trai, con dâu, và … hai người bạn, 5 người thức trông nhau.
…
Thuở trẻ, ông học giỏi có tiếng, được tuyên dương và bắt tay cụ Phạm Văn Đồng, người thân đưa đi mà nức cả mũi vì được khen. 18 tuổi, ông thi đại học Y Hà Nội, thiếu nửa điểm. Ông bản lĩnh thành tính, chẳng khóc chỉ hận mình, thương bố mẹ nhiều mà không giúp được gì. Chỉ nửa điểm thôi nhưng vào thời gian ấy, khi mà để đi học thôi cũng là cả vấn đề, ông không đủ can đảm để ôn thi thêm 1 năm nữa. Không phải vì không muốn, rất muốn, khát khao được chứng tỏ bản thân, nhưng nhà nghèo lắm, bao nhiêu tủi nhục vì cái tiếng trượt đại học ông giấu tận sâu, khoác lên mình một vẻ điềm tĩnh đến khó hiểu, lao mình vào những buổi chợ đêm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Đường học hành, sự nghiệp âu cũng đành gác lại.
2 năm sau, ông lấy vợ, có hai đứa con trai, đặt đứa cả tên Thành, đứa thứ tên Đạt như muốn gửi tất cả niềm hi vọng lên thế hệ sau của mình, nhất định phải tốt hơn mình, phải thành đạt. Cuộc sống gia đình vất vả, đủ thứ tiền đè lên đầu, ông vẫn gồng gánh chịu đựng. Nhưng vợ ông không hiểu.
Cuộc sống hôn nhân đổ vỡ sau nhiều lần cãi vã, cái nghèo nó dễ dàng khiến con người ta muốn bỏ cuộc. Vợ ông rời gia đình, bỏ lại cả hai đứa con sau 17 năm chung sống, đứa cả 16 tuổi đang học lớp 10, đứa thứ đang 13 tuổi, học lớp 8. Ông sau bao nỗ lực níu kéo một nửa của đời mình, cũng đành chấp nhận kiếp gà trống nuôi con. 7 năm trời, ông cứ lặng lẽ như thế, tích cóp từng đồng từng hào, chưa từng một lời oán trách.
Năm thứ 8, đứa cả nay đã 24 tuổi, tốt nghiệp ra trường có một công việc ổn định và lấy vợ, kinh tế gia đình khá hơn, đứa còn lại đang học năm 3 đại học. Ông bật khóc khi thấy trái đã thành, 8 năm đằng đẵng cuối cùng cũng qua đi. Bao nhiêu sự vụ nay đã phần nào ổn thoả, chỉ có lòng ông là chẳng bao giờ yên. Ông vẫn cứ tiếc, tiếc mãi cho tuổi thanh xuân và người vợ của mình. Phải đâu ai đừng đi sớm quá, ráng đứng đợi nhau, đợi mưa đợi nắng, đợi no đủ mai này, Tết, liệu chăng sẽ vui hơn. Ông cũng bớt ngẩn ngơ giữa bao mùa thương nhớ.
…
Ông là bố tôi,
Ông giờ vẫn uống nhiều rượu và đêm vẫn hay về muộn. Khi về ông nói nhiều điều, thường là những câu cũ lắm, tôi đã nghe nhiều, nhưng ông vẫn nói. Ông nói một mình, thi thoảng ông khóc, thi thoảng ông cười. Thi thoảng ông đập phá đồ, thi thoảng ông gọi tôi và em trai xuống nghe ông tâm sự. Thi thoảng ông ồn ào làm cháu nội thức giấc, khóc rống lên giữa đêm.
Thi thoảng tôi lắng nghe, thi thoảng tôi cố gắng khuyên nhủ, thi thoảng tôi gầm lên như thú hoang giữa nhà khi đã quá bất lực với sự cố chấp của ông.
Nhưng tôi chưa bao giờ trách ông, tôi chỉ buồn một nỗi buồn sâu thẳm khi phải đấu tranh với nội tâm của một người khác. Điều mà tôi thấy khó khăn gấp nhiều lần so với việc tự mình vấp ngã và đứng lên.
Cuộc sống mà, đôi khi dòng đời xô ta mạnh quá, nó khiến ta khác đi nhiều so với ta của ngày tinh tươm. Thế nên ta cần được thấu hiểu, được thấu hiểu đến tận cùng, cần được thấu hiểu để thấy mình bớt cô đơn.
Chu Hữu Thành 